Ayşe Nur Çelik
Klinik Psikolog

“Neden bu kadar küçük bir eleştiri beni bu kadar sarsıyor?” ya da, “Neden sevgilimden mesajıma yanıt alamadığımda içimde bir boşluk hissetmeye başlıyorum?” diye sorduğunuz, veya yaşadığınız duygusal zorluklarla ilgili bunlara benzer başka şeyler düşündüğünüz oluyor mu? Bu türden, bizi tekrar tekrar aynı zorlu duygulara götüren örüntülerin — şemaların — kökeninde, çocuklukta karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlar yatıyor. Hayatın erken dönemlerinde sevgi, istikrar ya da anlay

“Neden bazen bir anda çok sessizleşiyor, ya da çok sert bir tepki veriyor, ya da her şeyden elimi eteğimi çekip kendi içime kapanıyorum?” Bu davranışlarımızın arkasında genellikle çocukluk döneminde şekillenen şemalarımızın tetiklenmesi ve bu tetiklenmeyle devreye giren başa çıkma modları var. Başa çıkma modları, bir şemamız aktive olduğunda ortaya çıkan zorlayıcı duygularla yüzleşmemek için geliştirdiğimiz otomatik tepki biçimleridir. Burada altını çizmek istediğim bir nokta

“Beni kimse gerçekten anlamaz“ - Duygusal Yoksunluk Duygusal ihtiyaçlarımızın —sevgi, empati, rehberlik— yeterince karşılanmamasından köken alan şema: Duygusal Yoksunluk Şeması. Bugün, yanımızda biri olsa bile içimizde bir duygusal açlık hissedip, “gerçekten anlaşılmıyorum” diye düşünmemize yol açar. Şemalarımız, çocuklukta karşılanamamış bir ihtiyaçlarımızdan doğarlar. Özellikle de tetiklendiğimiz durumlara dair düşüncemiz, duygumuz, beden duyumlarımız ve anılarımızın toplam

Şema Terapi yaklaşımına göre, çocuklukta duyup içselleştirdiğimiz beklentili ve eleştirel dış sesler, yetişkinlikte de bizimle kalır ve iç seslerimiz haline gelir. Bu seslere “Uyum Bozucu Ebeveyn Modları” deriz. Uyum Bozucu Ebeveyn Modları, isminin de çağrıştırdığı üzere kişinin kendisiyle ve çevresiyle uyumunu bozar. Bu modlar bizi çeşitli zararlardan korumayı amaçlasalar da, bugün kullandıkları yöntemler duygusal olarak oldukça zorlayıcıdır. Şema yaklaşımında amaç, bu modla

Yetişkinlikte de, farkına bile varmadan çocuksu bir hal içinde buluveririz kendimizi. Belki hiç beklemediğimiz bir anda bir söz bizi derinden yaralar, belki küçük bir gecikme bile içimizde büyük bir sabırsızlığa dönüşür. Bu modları tanıyalım: İncinmiş Çocuk, Dürtüsel Çocuk, Kızgın Çocuk ve Mutlu Çocuk. İncinmiş Çocuk Modu Bu moddayken içimizi yalnızlık, çaresizlik, korku, utanç, kırgınlık ve güvensizlik kaplar. Aklımızdan “Kimse beni anlamıyor,” “Değersizim,” “Yeterince iyi d

GÜNLÜK YAŞAMDA MODLAR NASIL GÖRÜNÜR? Partneriniz mesajınızı gördüğü halde size yanıt vermediğinde, dakikalar geçtikçe içinizin sıkıştığı, göğsünüzü bir korku kapladığı hiç oldu mu? Veya iş yerinde ya da okulda her şey yolunda iken; arkadaşınıza yapılan bir övgünün sizi derinden yetersiz/eksik hissettirdiği? Sakin ve huzurluyken; ufak bir aksilikle hayatınızda yolunda gitmeyen her şeyin bir bir aklınızdan geçmeye başladığı, iyi hislerinizin yerini çaresizlik ve ümitsizliğe bır

Şemalar renkli camlı gözlükler gibi, deneyimlerimize kendi tonlarını katarlar ve bu deneyimi nasıl anlamlandırdığımızı etkilerler. Kahverengi bir gözlük camından baktığımızda etrafı kahverenginin tonlarıyla görmek gibidir bu. Pek çok etmenin sonucu olarak, hayattaki deneyimlerimize renkli gözlük camlarının ardından bakar gibi şemaların perspektifinden bakarız ve cam rengimize göre: İlişkimizde eninde sonunda terk edileceğimize İnsan olarak veya bir kadın/erkek olarak eksik ve