Ayşe Nur Çelik
Klinik Psikolog

Bazı kişiler için onlara gelen takdiri, övgüyü kabul etmek çok zor olabilir. “Ne kadar iyi iş çıkarmışsın, ellerine sağlık!” ya da “bugün ne kadar da güzel görünüyorsun!” gibi cümleler diğerinin ağzından içtenlikle dökülmüş olsa dahi. Kendisine karşı standartları çok yüksek olan insanlar ve kusurlu olduklarına içten içe inanan insanlar için, böyle övgüleri içselleştirmek kolay olmayabilir. Dışarıdan gelen övgü, içeride hep var olan utançla çeliştiği için, kişi gerçekten beğen

“Conscience (vicdan): Kişinin doğru ile yanlışı ayırt eden iç değerlendirme yetisi. Psikanalitik yaklaşımda vicdan, süperegonun (üstben) bir parçası olarak ele alınır; kişinin kendi eylem ve tutumlarını yargılayan, eleştiren etik bileşendir.” (APA, t.y.) Türkçedeki günlük kullanımda ise vicdan yer yer, “conscience”tan farklı bir anlam taşıyor ve ilişkisel bir tarafa işaret ediyor: Bu noktada birinin vicdanlı oluşu, bir ötekinin acısını hissetmekle ve adil davranmakla ölçülüyo

“Neden bazen bir anda çok sessizleşiyor, ya da çok sert bir tepki veriyor, ya da her şeyden elimi eteğimi çekip kendi içime kapanıyorum?” Bu davranışlarımızın arkasında genellikle çocukluk döneminde şekillenen şemalarımızın tetiklenmesi ve bu tetiklenmeyle devreye giren başa çıkma modları var. Başa çıkma modları, bir şemamız aktive olduğunda ortaya çıkan zorlayıcı duygularla yüzleşmemek için geliştirdiğimiz otomatik tepki biçimleridir. Burada altını çizmek istediğim bir nokta

“Beni kimse gerçekten anlamaz“ - Duygusal Yoksunluk Duygusal ihtiyaçlarımızın —sevgi, empati, rehberlik— yeterince karşılanmamasından köken alan şema: Duygusal Yoksunluk Şeması. Bugün, yanımızda biri olsa bile içimizde bir duygusal açlık hissedip, “gerçekten anlaşılmıyorum” diye düşünmemize yol açar. Şemalarımız, çocuklukta karşılanamamış bir ihtiyaçlarımızdan doğarlar. Özellikle de tetiklendiğimiz durumlara dair düşüncemiz, duygumuz, beden duyumlarımız ve anılarımızın toplam

Şema Terapi yaklaşımına göre, çocuklukta duyup içselleştirdiğimiz beklentili ve eleştirel dış sesler, yetişkinlikte de bizimle kalır ve iç seslerimiz haline gelir. Bu seslere “Uyum Bozucu Ebeveyn Modları” deriz. Uyum Bozucu Ebeveyn Modları, isminin de çağrıştırdığı üzere kişinin kendisiyle ve çevresiyle uyumunu bozar. Bu modlar bizi çeşitli zararlardan korumayı amaçlasalar da, bugün kullandıkları yöntemler duygusal olarak oldukça zorlayıcıdır. Şema yaklaşımında amaç, bu modla

Herkes Jeanne’i Sever, 2022 yılında gösterime girmiş bir film: Ana karakterin yas ve depresyon süreci keyifli animasyonlarla vücut bulan iç sesler üzerinden seyirciye gösterilmiş. Filmin kısa bir özeti şöyle: Jeanne önceki sene annesini kaybetmiş bir kadın; aynı zamanda kariyerinde gayet iyi bir noktada iken yakın zamanda sert bir çöküş yaşamış. Okyanusları mikro plastiklerden temizleyeceğini öngördüğü bir icadı olmuş ve belli ki bu basında ses getirmiş; Jeanne oldukça övgü t

Encanto (2021), Disney’in son animasyon filmlerinden; üyelerine olağanüstü yetenekler bahşedilmiş geniş bir aileyi anlatıyor. Yazıda bu keyifli filmi inceleyeceğim ancak içerikte detaylara yani spoiler’lara yer olacak; henüz izlememiş olanların bilgisine! Madrigal ailesi hep birlikte, aynı çatı altında yaşıyorlar. Encanto yaşadıkları bölgenin adı; evlerinin ismi de Casita. Evin ninesi Alma’ya (kendisine Abuela da deniyor), gençliğinde yaşadığı travmatik olay sonrası bir muciz

Anlamlarını karıştırabildiğimiz, bu yüzden bazen birini hissettiğimizi söylerken aslında öbürünü kastettiğimiz iki duygu: suçluluk ve utanç. Ayrı ayrı tanımlayacak, betimleyecek olursak: suçluluk, bir davranışın, kararın, söylemin yarattığı olumsuz sonuç objektif olarak gözetilip de hissediliyorsa bize yön gösteren bir duygudur diyebiliriz: Neyi, neyden dolayı yanlış yaptık? Sonuçları öngöremedik mi? Göremediysek, bu nedendi? Belki yaratacağımız etkiyi gördük de görmezden mi